Χούα! Που θα’λεγε και ο Αλ Πατσίνο μες τη στραβωμάρα του στο «Άρωμα γυναίκας». Χαίρεται, γεια σας, καλωσήρθατε! Αυτή είναι η πρώτη απόπειρα της στήλης «Μην πυροβολείτε τον πιανίστα», στην οποία κάθε 15 μέρες θέματα που σας απασχολούν, που δεν ξέρετε ακόμα ότι σας απασχολούν ή που τα αποτελέσματα τους μας επηρεάζουν, θα θίγονται, θα διακωμωδούνται και θα αναλύονται πάντα με άξονα τη μουσική και ότι την περιβάλει.
Στο πρώτο αυτό άρθρο θα τα βάλω με τον πιτσιρικά που έχει κατεβάσει το Reason, το FL Studio ή κάτι παρόμοιο, δεν έχει ιδέα από μουσική, δεν έχει και πολύ όρεξη να κάνει κάτι γι’αυτό (ούτε καν να κόψει την premium συνδρομή στο Youporn για να αγοράσει μια κάρτα ήχου ή μια κιθάρα της προκοπής), και είναι πεπεισμένος ότι είναι ο επόμενος Jean Michel Jarre (πραγματικά ακόμα και ο πρώτος ήταν χάλια), David Townsend (respect) ή Νατάσσα Μποφίλιου, ανάλογα με το σε ποιο όροφο του παλιού Metropolis άφηνε ο καθένας τους τα λεφτά του. (για τη Μποφίλιου τα άφηναν στο φανάρι της Πατησίων σε γυφτάκια που πουλάνε χαρτομάντιλα…).
Αλλά ας το πάρουμε από την αρχή! Doc Brown, let’s go back to the future!
Από τη δεκαετία του ’50, που η ροκ και ποπ μουσική άρχισαν να σκάνε μύτη στον πλανήτη, ένας επίδοξος συνθέτης ή τραγουδοποιός είχε κάποια βασικά πράγματα να κάνει μέχρι να καταφέρει η δουλειά του να φτάσει στο κοινό.
Καταρχήν έπρεπε να ακούσει μουσική. Ο J. Rotten, τραγουδιστής (ή κάτι κοντά σε αυτό τουλάχιστον) των Sex Pistols, είχε πει ότι μπορεί στο πρώτο live τους να παραβρεθήκαν μόνο 90 άτομα, αλλά όλοι τους την άλλη μέρα ξεκίνησαν μια μπάντα.
Μετά έπρεπε να μάθει λίγο (ή πολύ) μουσική. Καμιά φορά και όχι. Αρκούσε να βρει ένα παλιό πιάνο ή καμιά μεταχειρισμένη κιθάρα και να «λιώσει» στο παίξιμο. Αλλά η ουσία είναι ότι έπρεπε να αφιερώσει χρόνο. Να δεθεί με το όργανο, να ανακαλύψει και να καταλάβει τις δομές, να αφομοιώσει τις επιρροές του και στην πορεία να δημιουργήσει κάτι καινούργιο.
Στη συνέχεια έπρεπε να βρει το συγκρότημα. Να προβάρει, να τζαμάρει, να αλληλεπιδράσει μαζί του, να τους μεταδώσει το όραμα του, να δέσει και να δώσει ζωή σε αυτά τα τραγούδια που ως τότε έπαιζε μόνος του στο υπόγειο του.
Το επόμενο βήμα ήταν οι συναυλίες. Σε παρακμιακά μπαράκια που οι πιο πολλοί ίσως έβλεπαν baseball, παρά άκουγαν τη μουσική, ή σε cinema το μεσημέρι όπως γινόταν στην Ελλάδα, όταν ο Πουλικάκος στην αρχή των ‘60s άρχιζε να παίζει κάτι μυστήριο που λεγόταν blues.
Κάποιοι έβαζαν λεφτά ρεφενέ και σε κάποιο φτηνό στούντιο έγραφαν ένα demo παίζοντας μαζί ταυτόχρονα live, για να έχουν κάτι να στείλουν στις εταιρίες που δεν τους είχαν ανακαλύψει σε κάποια εμφάνιση τους.
Μετά από όλα αυτά η μπάντα είχε ωριμάσει και είχε την εμπειρία. Είχε δουλέψει τα κομμάτια και τον ήχο της και ήταν έτοιμη όταν ο A&R (artist and repertoire) κάποιου label χτυπούσε την πόρτα της, να μπει σε ένα επαγγελματικό στούντιο και να γράψει το δίσκο της.
Η επιτυχία είναι ένα άλλο θέμα, όπως και το αν οι εταιρίες είναι καλές ή είναι ο διάβολος. Η ουσία βρίσκεται στη διαδικασία. Στον κόπο που έκανε ο μουσικός και τον οδηγούσε στο να γίνει καλός, να επενδύει και να αγαπάει αυτό που κάνει. Άσχετα με το αν είχε ταλέντο ή όχι, άσχετα με το αν τα κομμάτια του ήταν καλά ή όχι.
Και ακόμα και αν το φίλτρο αυτό είχε χίλια μύρια στραβά του (εταιρίες), υπήρχε ώστε στα αυτιά των ακροατών να φτάνουν πράγματα που άξιζε να ακουστούν (ή έτσι τουλάχιστον ήθελαν να σε πείσουν).
Μεταφερόμαστε στο παρόν. Εδώ ο Wannabe rock star, θα κατεβάσει «σπασμένο» κάποιο sequencer, θα ρίξει στην τύχη μερικά samples, ίσως παίξει και μια νότα με κάποια ξεκούρδιστη κιθάρα, θα μιξάρει στα ηχεία του υπολογιστή του επιλέγοντας κάποια presets ψηφιακών εφέ και θα βάλει ένα limiter κάνοντας «mastering».
(Εννοείται ότι θα ακούγεται τέζα δυνατά, χάλια και γενικώς απαράδεκτο, αν και οφείλω να πω ότι πιτσιρίκο ΔΕΝ ΦΤΑΙΕΙ ΟΤΙ ΔΕΝ ΕΧΕΙΣ ΤΗΝ ΤΕΡΑΣΤΙΑ ΚΟΝΣΟΛΑ ΚΑΙ ΤΑ ΦΑΝΤΕΖΙ ΗΧΕΙΑ, απλά είσαι ΦΥΓΟΠΟΝΟΣ. Άλλοι κάνουν δίσκους με πολύ λιγότερα και ακούγονται μια χαρά!)
Στη συνέχεια θα το ανεβάσει στο Facebook, στο Youtube, στο Soundcloud και θα σε spam-άρει μέχρι να το ακούσεις. Και θα το ακούσεις. Θα ακούσεις και το φίλο του, και τον ξάδερφό του και ένα remix σε ένα παλιό βλάχικο που λέει η γιαγιά του. Ενώ σε αυτό το χρόνο θα μπορούσες να ακούς Pink Floyd, Bjork, Dillinger escape plan, Tool, Porcupine tree ή ότι αλλά σκατά σου αρέσουν ή ένα καινούργιο συγκρότημα που πραγματικά κουράστηκε και έγραψε κάτι πραγματικά καλό, αλλά πνίγεται σε αυτό τον ποταμό προχειρίας που κυκλοφορεί στο internet. Και ναι, Thom Yorke παίρνει και σένα η μπάλα και ας είσαι σε μια από της μεγαλύτερες μπάντες όλων των εποχών, δε θέλω να ακούσω το σάπιο κομμάτι που είχες γράψει στο λύκειο, ή το ντέμο του Creep με αγγλικό κόρνο καθώς ήσουν στην τουαλέτα, ή την 876ή διασκευή στο Halleluiah του Leonard Cohen, accapella, κρυωμένος, ηχογραφημένη στο κινητό σου, καθώς στεκόσουν στην αποβάθρα του μετρό!
Είμαι ο πρώτος που χαίρεται να βλέπει τη Sony και τις πάλαι ποτέ μεγάλες εταιρίες και τη δικτατορία τους να κατακρημνίζεται. Είμαι ο πρώτος που χαίρεται που η τεχνολογία δίνει βήμα στον καθένα να κάνει τη μουσική του. Μόνος του ή με παρέα, με λίγα ή με πολλά. Και είμαι και ο πρώτος που θα σου πει να κατεβάσεις το Reason ή το Cubase και να αρχίσεις να κάνεις μουσική και ας με ζαλίζεις στα τηλέφωνα πως κάνουμε αυτό κι εκείνο. Αλλά πριν αρχίσεις να φωνάζεις «ακούστε το κομμάτι μου» και να ζητάς το μερίδιο σου στον ωκεανό της μουσικής πληροφορίας, κάτσε και δούλεψε. Άκου, ρώτα, ξενύχτισε, κάψε το μυαλό σου, γίνε κολιτσίνα. Υπάρχουν τρόποι. Το Youtube δεν είναι μόνο για βίντεο με γατάκια που τρώνε τούμπες. Υπάρχουν χιλιάδες μαθήματα recording, mix, produce, από κορυφαίους του χώρου.
Η SAE (http://athens.sae.edu/el/home/) έχει open days με free σεμινάρια που μπορείς να λύσεις απορίες και να συμβουλευτείς έμπειρους καθηγητές. Στο Sound on sound (http://www.soundonsound.com/) θα βρεις how to για όλα τα προγράμματα με video και samples, ενώ στο Gearslutz (http://www.gearslutz.com/) μπορείς να ρωτήσεις ότι πιο «καμένο» μπορείς να φανταστείς και θα βρεις άλλους 10 που θα το έχουν συναντήσει και αυτοί.
Είναι θαυμάσιο που οι εταιρίες δεν επιβάλλουν πια τα φίλτρα τους και δεν μας πασάρουν ότι αυτές θέλουν. Αλλά ταυτόχρονα αυξάνεται με αυτόν τον τρόπο η ευθύνη των δημιουργών. Που μη μπορώντας να κατηγορούν πλέον τα major label ότι παράγουν σκουπίδια, θα πρέπει να βάλουν οι ίδιοι τα φίλτρα στον εαυτό τους και σεβόμενοι τα 4 λεπτά που θα αφιερώσει ο ακροατής από τη ζωή του για να ακούσει το κομμάτι τους, να κάνουν ότι καλύτερο μπορούν.
Αυτά. Τέλος…τα λέμε σε 15 μέρες λίγο πολύ.
Με τις υγείες σας.
Κείμενο: Θάνος Λυμπερόπουλος
