Τέλος των 90’s αρχή ‘00s, κάπου στο Μοναστηράκι.
Περπάτημα αφηρημένο. Κακόγουστα ακουστικά με αφρολέξ και μεταλλικό λαμάκι.
Tο compact disc player, φουσκώνει το τσαντάκι μπανάνα με τον Fido Dido. Σβάρνα όλα τα «μεταχειρισμενάδικα» της Ηφαίστου. Ψάχνουμε cd από δεύτερο χέρι, ξεφυλλίζουμε booklets, κοιτάμε από κάτω για γρατζουνιές, παζαρεύουμε και λίγο, με τον τύπο που φοράει ένα χιλιοπλυμένο μπλουζάκι Rush. Ο πιο «ψαγμένος» της παρέας κατεβαίνει σκαλάκια και χώνεται σε μυστήριες στοές στην αναζήτηση κάποιου Holy Grail σε μορφή βινυλίου. Στο γυρισμό ένα γρήγορο πέρασμα από τα Metropolis και τις νεόκοπες προσφορές των 6.40euro.
Επιστροφή στο σπίτι με μια τσάντα που έχει 2-3 CD. Ιερή ώρα ακρόασης. Το σώμα μπαίνει σε κατάσταση «screen saver» και όλη η προσοχή επικεντρώνεται στα δύο ηχεία που με κοιτάν κατάματα. Η μόνη κίνηση που με ξεχωρίζει από τους νεκρούς είναι η αλλαγή σελίδας στο βιβλιαράκι, ακολουθώντας τους στίχους, εξακριβώνοντας ποιος έκανε την παραγωγή, τη μίξη, το master, ποιος έφτιαχνε τσάι, ποιος άλλαζε «ταινία», ποιος σχεδίασε το εξώφυλλο και ποιος έβγαλε τις φωτογραφίες. Σε ποιόν ανήκει κάθε κομμάτι και ποιόν ευχαριστεί ο καθένας.
Αυτοί οι 2-3 δίσκοι θα έπαιζαν με αργές εναλλαγές για τον υπόλοιπο μήνα, μέχρι στο τέλος του να ανανεωθεί το χαρτζιλίκι-καύσιμο για την επόμενη εκστρατεία στα άδυτα των δισκάδικων. Στην πορεία θα είχα μάθει απέξω τους στίχους για χαρούμενο sing along, θα μπορούσα να μιμηθώ το epic solo με επιτυχία που θα μου εξασφάλιζε παγκόσμιο ρεκόρ στο Guitar Hero game που έμελε να βγει μερικά χρόνια αργότερα και θα μπορούσα να διαφωνώ μέχρι να βραχνιάσω με τον εξυπνάκια που νομίζει ότι οι Dream Theater ανακάλυψαν το progressive rock (μα τι στόκος θεέ μου!).
Δεν είναι τυχαίο που τα άλμπουμ μα και τα format από την αρχή της μουσικής όπως την ξέρουμε σήμερα, εδώ και πάνω από 70 χρόνια έχουν πάνω κάτω διάρκεια από 50-90 λεπτά. Τα πρώτα LP έπαιζαν 26 λεπτά από την κάθε πλευρά, ενώ η κασέτα ήταν 60άρα άντε 90άρα. Το CD παρόλο που είχε τη digital επανάστασή του έμεινε στα 74-80 λεπτά. Αυτός είναι ο μέσος χρόνος που ο άνθρωπος που μπορεί να συγκεντρώσει την προσοχή του ακούγοντας μουσική (εκτός από τον καμένο progressive τύπο που γουστάρει 2πλά και 4απλά concept albums—αλλά αυτός δεν έχει γκόμενα. Τουλάχιστον μέχρι τα 30). Αυτός είναι και ο χρόνος που μπορεί μια μπάντα ή ένας μουσικός, να εξελίξει τον ήχο και τα τραγούδια χωρίς να αρχίσει να κουράζει και να κουράζεται. Πόσο έπαιξε το αγαπημένο σου συγκρότημα στην τελευταία συναυλία που πήγες?
Καλή η αρχαία ιστορία και οι «θεωρίες». Καλά τα cd και τα βινύλια…
Και κάπου εκεί ήρθε το mp3 και ταρακούνησε τη μουσική βιομηχανία μέχρι να γίνει φραπές. Oι πιτσιρικάδες από το Napster άνοιξαν τον ασκό του Αιόλου και ίσως ενέπνευσαν το St.Anger των Metallica (που αντί να κάτσουν να κάνουν έναν καλό δίσκο προτίμησαν να κάνουν μια καλή μήνυση. Είχαν δει ότι τα λεφτά στο μέλλον έτσι θα βγαίνουν ευκολότερα). Στη συνέχεια τα peer 2 peer networks σήκωσαν το γάντι και, για να μην τα πολυλογώ, ο πόλεμος ανάμεσα στην πειρατεία και τις δισκογραφικές εταιρίες έληξε Χ ημίχρονο 1 τελικό.
Η μουσική πληροφορία κάπου εκεί άρχισε να γίνεται πολύ εύκολα προσβάσιμη, ανταλλάξιμη και αποθηκεύσιμη. Αρχίσαμε να κατεβάζουμε μανιωδώς «δισκογραφίες» συγκροτημάτων, άπειρες νέες κυκλοφορίες, επανεκδόσεις, rarities, live. Η ανταλλαγή DVD με χιλιάδες τραγούδια πήρε τη θέση του «να σου γράψω μια κασέτα» (την οποία κασέτα για να τη γράψεις έπρεπε να την ακούσεις κατά τη διάρκεια της διαδικασίας και όπως είπαμε ήταν το πολύ 90 λεπτά!). Το Youtube γέμισε με κομμάτια και τραγικά βίντεο που αν ήσουν τυχερός έδειχναν απλά το εξώφυλλο του άλμπουμ, ενώ αν ήσουν άτυχος τις φωτογραφίες από τις διακοπές της πρώην σου στην Καλαμπάκα με τον ψηλό-γραμμωμένο-γιατρό-κάτοχο Jaguar γκόμενο της. (Εγώ το Sweet home ALABAMA ήθελα να ακούσω ρε παιδιά…)
Όλη αυτή η υπερπροσφορά μουσικής, όπως θα μπορούσε να καταλάβει ακόμα και ο Έλληνας υπουργός Οικονομικών, οδήγησε στη μείωση της ζήτησης και στην εν γένει υποβάθμισή της.
Ο τελευταίος δίσκος των Tool δεν είναι πια ένα έργο τέχνης στο ράφι, παρά μερικά MB στο σκληρό δίσκο. Φυσικά δεν ξέρεις τι λένε οι στίχοι γιατί δεν κάθισες να τον ακούσεις και να πιάσεις στα χέρια σου το βιβλιαράκι (γιατί δεν το έχεις), παρά μόνο τον έβαλες στο iPod καθώς έτρεχες στις σκάλες του μετρό, την έπεφτες σε καμιά πιτσιρικά μέσω Facebook ή καθώς έβριζες στο μεσημεριανό μποτιλιάρισμα της Μεσογείων. Βέβαια δεν υπάρχει λόγος να τον ακούσεις πάνω από μία άντε δύο φορές γιατί ένα τσουνάμι από Gigabytes μουσικής περιμένει στη σειρά…Στο κάτω κάτω ρε αδερφέ, γιατί να κάτσεις να ασχοληθείς; Δε σου κόστισε και τίποτα!
Σε σένα μιλάω κύριε πολύξερε «ακούω απ’ όλα» και έχω 100TB τραγούδια. Πως μπορείς να καυχιέσαι για κάτι που δεν έδωσες ούτε ένα euro για να το αποκτήσεις; Πως μπορείς να λες ότι ακούς μουσική όταν αυτή είναι απλά το back ground στις άλλες σου δραστηριότητες, μα ποτέ η κύρια; Πώς μπορείς να λες ότι το τάδε είναι το αγαπημένο σου συγκρότημα ή άλμπουμ, χωρίς να ξέρεις καν πια είναι τα μέλη ή ποιος έκανε την παραγωγή;
Εσύ λοιπόν που μπορεί να διάβασες μέχρι το τέλος αυτό το άρθρο… (γιατί ό, τι γίνεται με τη μουσική γίνεται και με τα γραπτά κείμενα, αφού σύμφωνα με μελέτες οι χρήστες του ίντερνετ δε διαβάζουν σχεδόν ποτέ ολόκληρα άρθρα)
Πες ΟΧΙ στο DVD με τα χύμα τραγούδια και δισκογραφίες. Ζήτα απ’ το «φωστήρα» της μουσικής να σου γράψει ένα audio cd με επιλογές.
Πες ΟΧΙ στην αποκλειστική ακρόαση μουσικής στο δρόμο ή παράλληλα με κάτι άλλο. Δώσε μια ευκαιρία στο καημένο το δισκάκι να σου αποκαλύψει τη μαγεία του και αφιέρωσε του μια ωρίτσα. (πιθανότατα είσαι άνεργος όπως όλοι πλέον, άρα ο χρόνος δεν είναι πλέον χρήμα)
Πες ΟΧΙ, «δεν το ξέρω το τάδε συγκρότημα». Είναι πολύ πιο τίμιο από μια ξεπέτα σε 3 βιντεάκια στο Youtube και όταν μπορέσεις άκου ένα ολόκληρο άλμπουμ.
Πες ΟΧΙ που και που στο τσάμπα, όσο βολικό και χρήσιμο κι αν είναι. Τουλάχιστον τους αγαπημένους σου δίσκους αγόρασε τους σε φυσική μορφή. Είναι άλλη η χάρη, θα το δεις…
Καλή νηστεία, προσευχή και ακρόαση
Στο επανιδείν!
Κείμενο: Θάνος Λυμπερόπουλος
